اگر نهرو ، نخست وزير فقيد هند ، پس از يك عمر لادينى در شامگاه عمر خويش به جستجوى خدا برمىآيد و معتقد مىشود كه : « در برابر خلأ معنوى تمدن جديدى كه رواج مىپذيرد ، بيش از ديروز بايد پاسخهاى معنوى و روحانى بيابيم » براى اين است كه به ريشهء اصلى مشكلات امروز بشر پى برده و دانسته كه بشر امروز بيش از هر وقت ديگر نيازمند به آزادى روحانى و معنوى است و [ رفع ] اين نيازمندى بدون اينكه در طرز تفكر و جهان بينى او تغيير اساسى داده شود - كه هستى و حيات را بامعنى بداند نه پوچ و عبث - ميسر نيست . و اگر برنارد شاو را مىبينيم كه مىگويد : « چنين پيش بينى مىكنم و از هم اكنون آثار آن پديدار شده است كه ايمان محمد مورد قبول اروپاى فردا خواهد بود ، و به عقيدهء من اگر مردى چون او صاحب اختيار دنياى جديد شود طورى در حل مسائل و مشكلات دنيا توفيق خواهد يافت كه صلح و سعادت آرزوى بشر تأمين خواهد شد . » . براى اين است كه احساس مىكند كه علاوه بر لزوم تفسيرى روحانى از جهان و لزوم آزادى روحانى افراد ، اصولى اساسى داراى تأثير جهانى لازم است كه تكامل اجتماع بشرى را بر مبناى روحانى توجيه كند و به قول اقبال : « مبتنى بر وحيى باشد كه از درونىترين ژرفناى زندگى بيان شود و به ظاهرى بودن صورى آن رنگ باطنى دهد » . قرآن در آيات زيبا و دلنشين خود سه چيز را به عنوان شديدترين نيازمنديهاى بشر يادآورى مىكند : 1 . ايمان به « اللَّه » ، ايمان به اين كه « جهان را صاحبى باشد خدا نام » . به عبارت ديگر تفسيرى روحانى از جهان . 2 . ايمان به رسول و رسالت او ؛ يعنى ايمان به تعليمات آزاديبخش و جاندارى كه تكامل اجتماع را بر مبناى روحانى توجيه كند و به زندگى صورى رنگ معنوى بدهد .